Badania rentgenograficzne budowy cząsteczek białek

Badania rentgenograficzne budowy cząsteczek białek są niezwykle ważne, ale ze względów metodycznych są one ograniczone do tych białek, które można uzyskać w postaci krystalicznej lub fibrylarnej oraz dają nam one tylko obraz statyczny ich budowy. W naturalnych warunkach, w roztworach wodnych, struktura przestrzenna białek może ulegać zmianom pod wpływem różnorodnych czynników. O stabilizacji danej konfiguracji cząsteczki decyduje nie tylko jej budowa chemiczna, ale i różnorodne siły wewnątrz- i międzycząsteczkowe. Na przykład zmiana stopnia dysocjacji grup karboksylowych lub aminowych zmienia oddziaływanie elektrostatyczne pomiędzy fragmentami łańcuchów, co z kolei może spowodować zmianę w strukturze drugo- i trzeciorzędowej całej cząsteczki.

Jak już wspomniano, w żywych komórkach spotykamy wiele różnorodnych rodzajów białek. Różnią się one między sobą zarówno pod względem składu chemicznego, jak i wielkości oraz fizyko-chemicznych własności cząsteczek. Pod względem chemicznym najogólniej możemy podzielić białka na takie, które zbudowane są wyłącznie z reszt aminokwasów połączonych w łańcuchy polipeptydowe i te nazywane są białkami prostymi, czyli proteinami, oraz na białka zawierające w swoim składzie komponenty niebiałkowe. Te ostatnie nazywamy białkami złożonymi lub proteidami. Do grupy tej należy większość enzymów występujących w komórkach i kontrolujących przemiany metaboliczne. W zależności od charakteru grupy nie-białkowej (zwanej zwykle grupą prostetyczną) proteidy dzielimy na: metaloproteidy, fosfoproteidy, lipoproteidy, glikoproteidy i chromoproteidy.

Białka można też sklasyfikować przyjmując za kryterium podziału ich własności fizyko-chemiczne. Wyróżniamy wówczas grupę skleroproteidów, do której zaliczamy białka w wodzie nierozpuszczalne o bardzo wydłużonych cząsteczkach, oraz grupę sferoproteidów (białek globularnych) rozpuszczających się w wodzie lub w wodnych roztworach elektrolitów, których cząsteczki mają kształt sferyczny.

Podobne wpisy