Genetyka

Jak to krótko zaznaczono we wstępie, genetyka zajmuje obecnie szczególne miejsce wśród ogółu gałęzi biologii stanowiąc klucz do zrozumienia podstawowych zjawisk biologicznych. Początkowo pod pojęciem genetyki rozumiano naukę zajmującą się badaniem dziedziczności biologicznej (Bateson, 1906). Dziedziczność biologiczna wynika z więzi materialnej istniejącej pomiędzy kolejnymi pokoleniami organizmów. Komórka bakterii, rozmnażając się, dzieli się na dwie potomne komórki. W podobny sposób rozmnaża się np. pełzak lub pantofelek (Paramecium). W tym wypadku ciało jednego osobnika rodzicielskiego wytwarza bezpośrednio ciała dwóch osobników potomnych. W różnych rodzajach rozrodu bezpłciowego osobniki nowego pokolenia biorą początek z części organizmu rodzicielskiego. Mogą to być pąki (gemmulae), jak np. u gąbki słodkowodnej, pączki, jak u stułbi, rozłogi u porzeczki, bulwy u ziemniaka itp.

W najbardziej jednak rozpowszechnionym sposobie rozrodu, czyli w rozrodzie płciowym, osobnik potomny rozwija się z płciowej komórki męskiej zespalającej się z płciową komórką żeńską. Ponieważ nowo powstający organizm potomny należy zawsze do tego samego gatunku co organizm lub organizmy, z których powstał, i wykazuje do niego lub do nich wiele podobieństw, należy przyjąć, że w częściach dających początek osobnikowi nowego pokolenia muszą istnieć jakieś materialne wyznaczniki kierujące rozwojem jego cech i właściwości. Dlatego ten rodzaj dziedziczności nazywamy dziedziczeniem biologicznym.

Chociaż organizm potomny należy do tego samego gatunku co osobnik lub osobniki rodzicielskie i jest do nich podobny w wielu cechach, zgodność nie jest nigdy zupełna. Ponieważ organizmy potomne tych samych rodziców wykazują zawsze zarówno między sobą, jak i w porównaniu z rodzicami różnice, czyli zmienność, zadaniem genetyki jest wyjaśnienie nie tylko podobieństw, ale i różnic. Z tego powodu genetyka zajmuje się oprócz badania zjawisk dziedziczności także i zjawiskami zmienności. Dziedziczność bowiem i zmienność są dwoma aspektami jednych i tych samych podstawowych procesów charakteryzujących ogół istot żywych.

Podobne wpisy