Węglowodany

Węglowodany, podobnie jak białka i lipidy, są związkami spotykanymi we wszystkich żywych organizmach. Niektóre z nich występują w postaci połączeń z białkami jako glikoproteidy lub z lipidami jako cerebrozydy oraz w połączeniach z kwasem fosforowym i zasadami aromatycznymi tworząc nukleotydy i kwasy nukleinowe. Wielocukry takie jak celuloza, chityna i inne o dużej masie cząsteczkowej budują elementy strukturalne podporowych tkanek roślinnych i niektórych tkanek zwierzęcych. W postaci amylopektyny i amylozy w skrobi roślinnej oraz glikogenu u zwierząt wielocukry stanowią materiał zapasowy magazynujący energię.

Nazwa „węglowodany” związana jest ze stosunkiem liczby atomów wodoru do liczby atomów tlenu w cząsteczkach, który dla większości cukrów jest identyczny jak w cząsteczkach wody. Wskazuje na to ogólny sumaryczny wzór węglowodanów Cn(H20)m. W zależności od liczby atomów węgla w cząsteczce wyróżniamy mono- sacharydy, do których należą triozy, tetrozy, pentozy i heksozy o odpowiednio 3, 4, 5 i 6 atomach węgla, dwucukry, których cząsteczki zbudowane są z dwóch reszt mono- sacharydowych i wielocukry mające od kilkuset do kilku tysięcy reszt cukrów prostych w cząsteczce. Przykładem monosacharydów ważnych biologicznie są pentozy: ryboza i dezoksyryboza, których reszty występują w nukleotydach i kwasach nukleinowych, oraz heksozy: glukoza, mannoza i fruktoza odgrywające ważną rolę w procesach metabolicznych i wchodzące w skład glikolipidów i glikoproteidów. Sacharoza i maltoza są najczęściej spotykanymi dwucukrami, zaś skrobia, glikogen, celuloza chityna, pektyny, śluzo- wielocukrowce (np. heparyna, kwas hialuronowy, substancje grupowe krwi) są przykładami wielocukrów.

Podobne wpisy